قانون پیشگام کالیفرنیا برای کاهش پلاستیک‌های یکبار مصرف، با هدف حذف تدریجی بسته‌بندی‌های غیرقابل بازیافت تا سال ۲۰۳۲، با واکنش شدید صنعت و ائتلافی از ۱۷ ایالت مواجه شده و شکایت‌هایی را به دنبال داشته است. تولیدکنندگان این قانون را تحمیل‌کننده هزینه‌های ناعادلانه و محدودکننده تجارت می‌دانند، در حالی که گروه‌های زیست‌محیطی نیز از وجود روزنه‌های قانونی در آن انتقاد کرده‌اند. این نخستین قانون از نوع خود در آمریکا، بحث داغی را درباره مسئولیت تولیدکنندگان در قبال آلودگی پلاستیکی و آینده صنعت بسته‌بندی برانگیخته است.

کالیفرنیا با اجرایی‌سازی بلندپروازانه‌ترین قانون کاهش پلاستیک یکبارمصرف در آمریکا، خشم تولیدکنندگان و ائتلافی از ۱۷ ایالت را برانگیخته که این قانون را محدودکننده تجارت و تحمیل‌کننده هزینه‌های ناعادلانه می‌دانند.

تنها چند هفته از اجرایی شدن قانونی می‌گذرد که کالیفرنیا را به پیشگام مبارزه با آلودگی پلاستیک در آمریکا تبدیل کرده است، اما این قانون با واکنش شدید صنعت مواجه شده است. قانونی که تولیدکنندگان پلاستیک و بسته‌بندی را ملزم به کاهش ۲۵ درصدی پلاستیک یکبارمصرف، قابل بازیافت یا کمپوست‌پذیر کردن تمام بسته‌بندی‌ها تا سال ۲۰۳۲، و پرداخت ۵ میلیارد دلار برای جبران خسارت‌های آلودگی می‌کند، از نگاه صنعت، «هدف‌گذاری‌ای غیرواقعی و همراه با هزینه‌های گزاف» توصیف شده است.

دعوای حقوقی ۱۷ ایالت: «مالیات بدون نظارت»

ائتلافی از ۱۷ ایالت به رهبری انجمن ملی عمده‌فروشان-توزیع‌کنندگان، با طرح شکایتی در دادگاه فدرال، این قانون را «ناقض تجارت بین‌ایالتی» خوانده و خواستار مسدودسازی آن شده‌اند. اریک هاپلین، رئیس این انجمن، با انتقاد از اینکه قانون کالیفرنیا کسب‌وکارها را مجبور به ثبت‌نام و پرداخت هزینه به یک نهاد خصوصی به نام «ائتلاف اقدام مدور» می‌کند، گفت: “هیچ ایالتی نباید تجارت بین‌ایالتی را محدود کند، چه رسد به اینکه اختیار وضع و جمع‌آوری مالیات را به یک شخص ثالث خارج از حوزه نظارت عمومی واگذار کند.”

تولیدکنندگان استدلال می‌کنند که اگرچه این قانون در کالیفرنیا تصویب شده، اما هزینه‌های سنگین آن بر دوش تولیدکنندگان در سایر ایالت‌ها نیز خواهد بود، چراکه آنها برای فروش محصولات خود در بازار بزرگ کالیفرنیا ناگزیر از تبعیت از این قوانین هستند.

واکنش مدافعان: «صنعت خود این قانون را مذاکره کرد»

در سوی مقابل، طرفداران قانون با رد ادعای تولیدکنندگان، این شکایت را تلاشی برای تضعیف قوانینی می‌دانند که خود صنعت در تدوین آن نقش داشته است. جودیت انک، مدیر پیشین آژانس حفاظت از محیط زیست آمریکا، با اشاره به نقش شورای شیمی آمریکا در مذاکرات نهایی برای تصویب این لایحه، گفت: “صنعت این لایحه را مذاکره کرد، و با این حال سعی دارند با شکایت آن را تضعیف کنند.”

هایدی سنبورن، از مذاکره‌کنندگان این لایحه، نیز تأکید کرد که هزینه مدیریت زباله‌های پلاستیکی همواره وجود داشته و در حال حاضر بر دوش مالیات‌دهندگان و دولت‌های محلی است. او گفت: “قانون جدید این مسئولیت را با شرکت‌هایی که از بسته‌بندی سود می‌برند، به اشتراک می‌گذارد و انگیزه‌هایی برای طراحی هوشمندانه‌تر ایجاد می‌کند. سوال اصلی این است که آیا سیستم به گونه‌ای طراحی شده که بیشترین منفعت زیست‌محیطی را به مقرون‌به‌صرفه‌ترین شکل ممکن ارائه دهد؟”

چالش دوم؛ گروه‌های زیست‌محیطی از روزنه‌های قانونی می‌گویند

در تازه‌ترین تحول، حتی گروه‌های زیست‌محیطی نیز به قانون اعتراض کرده‌اند، اما از زاویه‌ای دیگر. ائتلافی به رهبری شورای دفاع از منابع طبیعی، با طرح شکایتی جداگانه، مدعی است که مقررات اجرایی این قانون با تغییر تعریف بازیافت و ایجاد روزنه‌های قانونی، به برخی پلاستیک‌ها اجازه فرار از شمول قانون را می‌دهد. آویناش کار از این شورا گفت: “ما برای اطمینان از اینکه بازیافت تحت این قانون واقعی است و نه سبزشویی، به دادگاه می‌رویم.”

با وجود انتقادها، کارشناسان شانس موفقیت شکایت صنعت را پایین می‌دانند و آن را بخشی از «الگوی همیشگی تولیدکنندگان برای تاخیر در اجرای قوانین زیست‌محیطی» توصیف می‌کنند. اسکات کاسل، از مؤسسه سرپرستی محصول، با اشاره به موفقیت قوانین مشابه در اروپا و کانادا، طرح شکایت را «اتلاف وقت و پول همه» دانست.

با این حال، آنچه مسلم است، قانون کالیفرنیا بحث داغی را درباره هزینه‌های پنهان آلودگی پلاستیکی و مسئولیت تولیدکنندگان در قبال پایان عمر محصولاتشان، در سطح ملی آمریکا به راه انداخته است