بر اساس گزارش جدید مرکز تحقیقات مشترک اتحادیه اروپا (JRC)، بین سال‌های ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۵، پلاستیک تنها دسته از مواد بسته‌بندی بوده که روند افزایشی داشته و حجم آن ۱۱ درصد رشد کرده است. در سال ۲۰۲۴، مجموع بسته‌بندی‌های عرضه‌شده به بازار اتحادیه به ۹۸ کیلوگرم به ازای هر نفر رسید که سهم پلاستیک ۱۴ کیلوگرم (۵.۹ میلیون تن) بوده است. این گزارش همزمان با اجرای قوانین سخت‌گیرانه جدید اتحادیه اروپا در حوزه بسته‌بندی منتشر شده است.

گزارش مرکز تحقیقات مشترک اتحادیه اروپا که داده‌های ۱۹ کشور عضو (پوشش ۹۷ درصد جمعیت) را در بازه ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۵ تحلیل کرده، نشان می‌دهد که روند مصرف مواد بسته‌بندی در اروپا با نابرابری قابل‌توجهی همراه است. در حالی که شیشه با ۳۲.۳ میلیون تن سنگین‌ترین ماده بسته‌بندی محسوب می‌شود، پلاستیک با رشد ۱۱ درصدی، تنها دسته‌ای است که سهم آن در این دوره افزایش یافته است.

تفاوت فاحش بین کشورها

ارقام سرانه مصرف پلاستیک در کشورهای عضو اتحادیه اروپا اختلاف چشمگیری دارد. بر اساس این گزارش، در سال ۲۰۲۴ آلمان با ۱۶ کیلوگرم پلاستیک به ازای هر نفر در صدر قرار داشته، در حالی که سوئد با ۸ کیلوگرم، دقیقاً نصف این مقدار را ثبت کرده است. کشورهایی مانند ایرلند، رومانی و لهستان رشد سریعی در مصرف بسته‌بندی پلاستیکی داشته‌اند، در حالی که بازارهای بلژیک، هلند و فرانسه تقریباً پایدار مانده‌اند.

بطری‌های آب؛ پیشران اصلی مصرف پلاستیک

بیشترین سهم از بسته‌بندی‌های پلاستیکی به بطری‌های آب آشامیدنی و نوشیدنی‌های گازدار (از جنس PET) اختصاص دارد. اما این الگو در همه کشورها یکسان نیست؛ به‌عنوان نمونه، در فنلاند، ایرلند، هلند و سوئد، پلی‌پروپیلن (PP) که برای بسته‌بندی طیف گسترده‌تری از محصولات غذایی استفاده می‌شود، جایگاه اول را به خود اختصاص داده است. همچنین در ایتالیا، بطری‌های پلاستیکی آب، ۴۶ درصد از کل مصرف پلاستیک این کشور را تشکیل می‌دهند، در حالی که این سهم در سوئد تنها ۶ درصد است.

قوانین جدید؛ پایان عصر بسته‌بندی‌های غیرقابل بازیافت

این گزارش در حالی منتشر شده که اتحادیه اروپا از اوت ۲۰۲۶ مقررات جدید بسته‌بندی و پسماند (PPWR) را اجرایی کرده است. بر اساس این قوانین، از سال ۲۰۳۰ به بعد، تنها بسته‌بندی‌هایی که قابلیت بازیافت کامل دارند مجاز به عرضه در بازار اتحادیه اروپا خواهند بود. هدف اصلی این مقررات، گذار به اقتصاد چرخشی و کاهش چشمگیر زباله‌های پلاستیکی است.

نقل قول (گفته مسئول JRC):
یکی از مقامات ارشد مرکز تحقیقات مشترک اتحادیه اروپا در این باره گفت: «این داده‌ها نشان می‌دهد که با وجود پیشرفت‌های نظارتی، مصرف پلاستیک در بسته‌بندی همچنان در حال افزایش است. اجرای قوانین جدید PPWR فرصتی بی‌نظیر برای معکوس کردن این روند و حرکت به سمت بسته‌بندی‌های پایدارتر فراهم می‌کند.»

جمع‌بندی:
گزارش JRC به‌عنوان ابزاری نظارتی برای کمک به کشورهای عضو در تأیید روش‌های اندازه‌گیری و محاسبه بسته‌بندی عرضه‌شده به بازار طراحی شده است. این مطالعه با به‌روزرسانی روش‌شناسی خود، اکنون دسته‌های جدیدی مانند محصولات مراقبت از خانه، مراقبت شخصی و غذای حیوانات خانگی را نیز پوشش می‌دهد.