لندن– ایرنا– آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل متحد با اشاره به تجاوز نظامی آمریکا علیه ایران به‌عنوان یکی از نمونه‌های محدودیت قدرت‌های بزرگ در تحمیل اراده خود بر دیگر کشورها، تأکید کرد که ابرقدرت‌ها باید محدودیت قدرت خود را درک کنند.

به گزارش ایرنا، گوترش در گفت‌وگویی مفصل با روزنامه فایننشال‌تایمز که روز سه‌شنبه منتشر شد، تحولات مربوط به اقدام تجاوزکارانه آمریکا علیه ایران را در کنار جنگ اوکراین از نمونه‌های آشکار محدود شدن قدرت ابرقدرت‌ها در نظام بین‌المللی دانست و گفت: زمان آن رسیده است که ابرقدرت‌ها محدودیت‌های قدرت خود را درک کنند.

دبیرکل سازمان ملل افزود که تحولات سال‌های اخیر نشان داده است توان قدرت‌های بزرگ برای تحمیل اراده، قدرت یا نیروی خود در بسیاری از موقعیت‌ها به‌شدت محدود شده است.

فایننشال‌تایمز در توضیح این بخش از سخنان گوترش نوشت، بن‌بست آمریکا در برابر ایران در کنار وضعیت جنگ اوکراین، محدودیت‌های آشکار قدرت ابرقدرت‌ها را نمایان کرده است. این روزنامه افزود واشنگتن هنگام آغاز تجاوز به ایران امیدوار بود تهران تسلیم شود، اما شش ماه پس از آغاز جنگ، آمریکا نتوانسته است به هدف مورد انتظار خود دست یابد.

گوترش این تحولات را بخشی از تغییر عمیق‌تر در ساختار نظام بین‌المللی ارزیابی کرد و گفت: وزن کشورهای مختلف در جهان تغییر کرده است و قدرت‌های بزرگ باید خود را با واقعیت‌های تازه تطبیق دهند.

وی با اشاره به کاهش سلطه آمریکا و ظهور قدرت‌های جدید گفت: جهان به سمت یک نظام چندقطبی در حرکت است، اما هشدار داد که چندقطبی شدن جهان بدون اصلاح و تقویت نهادهای بین‌المللی می‌تواند به افزایش رویارویی و درگیری منجر شود.

فایننشال‌تایمز نوشت: گوترش معتقد است جنگ‌های سال‌های اخیر درس‌های تلخی برای قدرت‌هایی داشته که تصور می‌کردند می‌توانند از طریق استفاده از زور به پیروزی‌های سریع و تعیین‌کننده دست یابند. وی تأکید کرد ساختار قدرت جهانی دیگر مانند دوران پس از جنگ سرد نیست و نهادهای بین‌المللی نیز باید این تغییر موازنه را منعکس کنند.

دبیرکل سازمان ملل در بخش دیگری از این گفت‌وگو به کاهش توان این سازمان برای میانجی‌گری در بحران‌های بزرگ جهانی اشاره کرد و اذعان داشت که شورای امنیت سازمان ملل عملاً در بسیاری از این بحران‌ها فلج شده است.

او دلیل این وضعیت را اختلاف میان اعضای دائم شورای امنیت و استفاده قدرت‌های بزرگ از حق وتو برای پیشبرد اهداف خود دانست و گفت: در چنین شرایطی، توان سازمان ملل برای وادار کردن کشورها به رعایت قواعد بین‌المللی به‌شدت کاهش یافته است.

فایننشال‌تایمز نیز در گزارش خود به اختلاف آمریکا و روسیه به‌عنوان دو عضو دائم شورای امنیت اشاره کرد که بر عملکرد این نهاد سایه انداخته است.

گوترش همچنین هشدار داد که گسترش «احساس مصونیت از مجازات» در عرصه بین‌المللی یکی از پیامدهای تضعیف نهادهای چندجانبه است و تأکید کرد: اصلاح ساختارهای موجود، از جمله شورای امنیت، برای جلوگیری از حرکت جهان به سمت دوره‌ای از رویارویی میان قدرت‌ها ضروری است.